زردی در نوزادان زمانی اتفاق می افتد که مقدار بیلی روبین در خون افزایش یابد، بیلی روبین در پوست نوزاد جمع شده و سبب زرد شدن پوست، سفیدی چشم و مخاط نوزاد می شود، در بیشتر موارد زردی نوزادان گذارا و موقتی است که به آن زردی فیزیولوژیک می گویند، اما زمانی که زردی شدت بیشتری داشته باشد به آن زردی پاتولوژیک می گویند که باید به موقع تشخیص داده و درمان شود. زردی نوزادان در مواقعی که شدت داشته باشد می تواند بسیار خطرناک باشد اما متأسفانه هنوز باورهای اشتباهی در مورد درمان این مشکل در میان مردم وجود دارد که گاه باعث به وجود آمدن مشکلاتی می شود، در اینجا به این موضوع که چطور باورهای اشتباه درباره ی زردی جان نوزادان را تهدید می کند خواهیم پرداخت و راه های درمان زردی نوزادان را بررسی خواهیم کرد، اگر نوزادی دارید که دچار مشکل زردی شده است و می خواهید در محیط خانه درمان شود حتما از خدمات پزشکی در منزل استفاده کنید مانند خدمات ویزیت پزشک در منزل، پرستار در منزل، تزریقات در منزل، نمونه گیری در منزل و ده ها خدمت پزشکی دیگر که فقط با یک تماس تلفنی و در کمترین زمان ممکن به شما ارائه می شود. همچنین برای درمان زردی اگر نیاز به تجهیزات بود می توانید از خدمات اجاره و فروش تجهیزات پزشکی استفاده کنید تا به روزترین تجهیزات فوتوتراپی زردی نوزادان در اختیار شما قرار گیرد.
چطور باورهای اشتباه درباره ی زردی جان نوزادان را تهدید می کند؟
تقریباً ۶۰ تا ۸۰ درصد نوزادان درجاتی از زردی را تجربه می کنند، پس می توان گفت که زردی یکی از شایع ترین مشکلاتی است که در دوران نوزادی برای کودکان به وجود می آید، باورهای غلطی که در میان مردم درباره ی زردی وجود دارد در بسیاری از موارد باعث به وجود آمدن مشکلات جبران ناپذیری برای نوزادان می شود، گاهی زردی با چشم قابل رویت نیست و والدین تصور می کنند که حتما باید پوست نوزاد زرد باشد تا به اصطلاح دچار مشکل زردی باشد اما در برخی موارد مقدار بیلی روبین خون نوزاد بالا است اما در رنگ پوست نوزاد مشخص نیست پس در دوران نوزادی و خصوصاً روز های اول تولد نوزاد باید آزمایش زردی انجام شود. در ادامه به باورهای غلطی که والدین و اطرافیان آنها درباره ی زردی نوزادان دارند می پردازیم.
باورهای نادرست درباره ی زردی نوزاد و تأثیر آن بر سلامت
متأسفانه هنوز بسیاری از والدینی که کودک تازه متولد شده دارند تحت تأثیر باورهای غلط اطرافیان هستند و بدون مراجعه یا مشورت با پزشک به توصیه های اطرافیان برای درمان مشکل زردی عمل می کنند، در صورتیکه این کار اشتباه است و باید برای درمان به پزشک مراجعه کرد و یا از خدمات ویزیت متخصص اطفال در منزل استفاده کرد، برخی از باورهای اشتباه در درمان زردی عبارتند از:
- زردی نوزاد خودبخود خوب می شود و نیاز به درمان ندارد.
- نور خورشید برای درمان زردی کافی است.
- خوراندن آب قند به نوزاد زردی را درمان می کند.
- پوست نوزاد زرد نیست بنابراین زردی ندارد.
- چون نوزاد خوب شیر می خورد پس زردی ندارد.
این باورهای اشتباه سبب می شود که زردی نوزاد به موقع تشخیص داده نشود و تاخیر در درمان سبب به وجود آمدن مشکلات جبران ناپذیری برای مغز نوزاد می شود.
زردی نوزاد؛ علائم و نحوه ی تشخیص آن در خانه
زردی نوزادان در منزل و توسط والدین یا اطرافیان همیشه قابل تشخیص نیست زیرا گاهی ظاهر نوزاد، یعنی پوست یا چشم او زرد نمی شود اما بیلی روبین در خون او وجود دارد پس بهترین راه تشخیص زردی آزمایش خون و یا دستگاه بیلی روبین سنج است، اما مهم ترین علائم زردی که در منزل قابل تشخیص هستند عبارتند از:
- تغییر رنگ پوست نوزاد به زردی
- تغییر رنگ سفید چشم
- خواب آلودگی بیش از حد نوزاد
- بی قراری نوزاد
- بی حالی نوزاد
- مکیدن ضعیف شیر
- زردی کف دست و پا که نشان دهنده ی شدت زردی است.
درمان زردی نوزاد؛ روش های سریع و موثر
برای درمان زردی نوزادان راه های مختلفی وجود دارد که عبارتند از:
۱. نوردرمانی یا فوتوتراپی
بهترین و سریع ترین روش درمان زردی نوزادان نوردرمانی یا فوتوتراپی است، اگر والدین می خواهند مطمئن ترین راه درمان را برای زردی نوزادشان امتحان کنند، این روش استانداردترین و مطمئن ترین راه می باشد که به وسیلهی نور مخصوص، بیلی روبین در خون نوزاد تجزیه شده و از بدن نوزاد دفع می شود. تجهیزاتی که برای این نوع درمان نیاز است را می توان به راحتی اجاره کرد و در منزل درمان نوزاد را انجام داد.
۲. افزایش تغذیه ی نوزاد
نوزادانی که زردی کمتری دارند با خوردن مقدار بیشتر شیر خصوصاً شیر مادر می توانند بیلی روبین موجود در خون را دفع کنند، بنابراین مادر باید تعداد دفعات شیردهی را افزایش دهد.
۳. درمان فوری زردی در موارد شدید
زمانی که زردی دیر تشخیص داده شود و مقدار زیادی بیلی روبین در خون نوزاد باشد پزشکان ممکن است تعویض خون نوزاد را توصیه کنند. پس همیشه تشخیص به موقع نجات دهنده است و از بروز چنین مشکلاتی پیشگیری می کند.
پیشگیری از زردی نوزاد؛ بهترین روش ها برای والدین
در بیشتر موارد نمی توان از زرد شدن نوازد پیشگیری کرد اما می توان کارهایی را انجام داد که شدت زردی کمتر شود و یا احتمال بروز آن کاهش یابد، این موارد عبارتند از:
- تغذیه مناسب مادران در دوران بارداری
- بررسی گروه خونی مادر و نوزاد
- شیردهی مکرر
- توجه به سابقه ی خانوادگی نوزاد
- مراقبت دقیق نوزاد در بیمارستان
- معاینه ی نوازد به صورت منظم پس از ترخیص از بیمارستان
زردی نوزاد؛ حقایق پزشکی در برابر باورهای غلط
همانطور که گفته شد زردی نوزادان یکی از شایع ترین مشکلات در دوران نوزادی است که جدی نگرفتن و عدم درمان به موقع آن می تواند تا پایان عمر و حتی در بزرگسالی اثرات خود را باقی گذارد، در برخی موارد نادیده گرفتن زردی و عدم یا به تعویق انداختن درمان زردی منجر به آسیب های عصبی دائمی و یا حتی مرگ نوازد شده است، آگاهی از حقایق پزشکی و مقایسه آن با باورهای غلط می تواند نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات داشته باشد، این حقایق عبارتند از:
۱. زردی همیشه بی خطر نیست حتی اگر کودک آرام باشد:
یکی از علائم زردی خواب آلودگی بیش از حد نوزاد است، اما گاهی والدین تصور می کنند چون کودک آرام است و میخوابد و ظاهراً زرد نیست پس زردی ندارد، اما این باور غلط است، زیرا آرام بودن بیش از حد نوزاد نشانه ی رسیدن بیلی روبین به مغز و آغاز آسیب مغزی می باشد.
۲. نور خورشید درمان نیست؛ بلکه یک باور بسیار خطرناک است!
برخی افراد معتقدند که با قرار دادن نوزاد زیر نور آفتاب زردی درمان می شود، در صورتیکه این باور کاملاً غلط است زیرا نور خورشید نه شدت لازم، نه طول موج مناسب و نه شرایط لازم برای تجزیه ی بیلی روبین را ندارد و این کار فقط با دستگاه فوتوتراپی قابل انجام است، نور خورشید نه تنها زردی را درمان نمی کند بلکه باعث آسیب هایی مانند گرمازدگی، سوختگی پوست نوزاد و یا حتی تشدید زردی نیز می شود.
۳. زردی فقط از روی رنگ پوست مشخص نیست!
در برخی نوزادان که پوست تیره دارند و یا در محیطی با نور نامناسب قرار دارند تشخیص زردی با نگاه کردن به ظاهر امکان پذیر نیست، پس همه ی والدین باید برای اطمینان از اینکه نوزاد به زردی مبتلا است یا خیر آزمایش زردی را انجام داده و یا با دستگاه بیلی روبین سنج از وجود یا عدم وجود زردی در این موارد اطمینان حاصل کنند.
۴. روش های خانگی برای درمان زردی، زمان طلایی درمان را از بین می برد.
معمولاً در خانه ها و توسط اطرافیان نوزاد، درمان هایی پیشنهاد می شود که معتقدند زردی را از بین می برد اما این کارها نه تنها باعث درمان زردی نمی شود بلکه زمان طلایی درمان توسط پزشکان را هم از بین می برد، درمان هایی مانند خوراندن آب قند به نوزاد، شیرخشک اضافه، داروهای عطاری و حمام کردن نوزاد هیچ اساس پزشکی ندارد و این کارها یکی از دلایل رسیدن زردی به مرحله ی آسیب مغزی می باشد.
۵. زردی شدید یکی از معدود بیماری های است که کاملاً قابل درمان و پیشگیری است.
اگر بیماری زردی نوزاد به موقع تشخیص داده شود قابل درمان است و درمان به موقع باعث می شود هیچ اثری از این بیماری باقی نماند، پس درمان سریع زردی نوزادان امکان پذیر است.
۶. زردی در روز اول تولد نوزاد همیشه خطرناک است.
بعضی افراد تصور می کنند زردی نوزاد در روز اول متولد شدن طبیعی است اما این ممکن است نشانه ی یک مشکل بزرگ مانند ناسازگاری خون باشد و نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
۷. زردی می تواند به مغز، شنوایی و رشد نوزاد صدمه بزند.
وقتی بیلی روبین بالا رود، باعث می شود به مغز نوزاد برسد و باعث بیماری خطرناکی به نام کرنیکتروس می شود که عوارض و نتایج این بیماری شامل اختلالات حرکتی، ناشنوایی، کاهش رشد مغزی، عقب ماندگی ذهنی و مشکلات یادگیری می باشد، بنابراین زردی شدید باعث آسیب مادامالعمر می شود.
چرا باید از درمان های خانگی برای زردی نوزاد خودداری کرد؟
روش های درمان خانگی که شامل مواردی مانند خوراندن آب قند، حمام زیاد، قرار دادن نوزاد مقابل نور خورشید، داروها و دمنوش های گیاهی و دیگر روش های سنتی می باشد نه تنها درمان کننده ی زردی نوزاد نیستند بلکه باعث هدر رفتن زمان طلایی درمان می شوند، تنها روشی که انجام آن در خانه موثر است فوتوتراپی با دستگاه های استاندارد درمان زردی می باشد.
آیا زردی نوزاد همیشه خطرناک است؟
خیر، زردی نوزاد همیشه خطرناک نیست و در بیشتر موارد به راحتی و سریع درمان می شود، زردی در موارد زیر بسیار خطرناک و عوارض آن غیرقابل جبران است:
- زردی طولانی مدت
- زردی بدون درمان
- زردی توأم با خواب آلودگی شدید
- زردی بسیار بالا
- زردی در ۲۴ ساعت اول تولد نوزاد
در همه ی این موارد زردی می تواند منجر به آسیب مغزی نوازد تا پایان عمر شود.
نکات مهم برای مراقبت از نوزاد مبتلا به زردی
وقتی نوزادی دچار مشکل زردی باشد نیاز به مراقبت صحیح دارد، که شامل مواردی مانند شیردهی منظم، کنترل منظم رنگ پوست، کنترل خواب آلودگی نوزاد، اندازه گیری منظم بیلی روبین و استفاده از دستگاه درمان زردی نوزاد در منزل می باشد. اگر این موارد رعایت شود زردی نوزاد به سرعت درمان می شود، اما اگر نوزاد دچار گریه های ناهنجار، بی حالی، مشکل در شیر خوردن، زردی کف دست و پا و تب یا کاهش دمای بدن شد باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد زیرا این علائم خطرناک و نیاز به درمان فوری دارند. باید توجه داشت که مشکل زردی نوزادان اغلب بی خطر و قابل درمان است اما باورها و روش های غلط درمان می تواند این مشکل شایع و کوچک را به تهدیدی جدی برای جان و سلامتی نوزاد تبدیل کند، پس باید بدانیم که چطور باورهای اشتباه درباره ی زردی جان نوزاد را تهدید می کند و با تشخیص سریع، پرهیز از درمان های خانگی، مراقبت صحیح از نوزاد، استفاده از روش های علمی و استفاده از دستگاه های درمان زردی از خطرات این بیماری جلوگیری کرد.
تجربه ی شما چیست؟ شما با درمان های خانگی موافقید یا روش های علمی و پزشکی؟ آیا می دانید چطور باورهای اشتباه درباره ی زردی جان نوزادان را تهدید می کند؟ آیا می دانید با آگاه کردن اطرافیان از این خطرها می توان جان نوزادان زیادی را نجات داد؟