خواب یکی از مهم ترین ارکان سلامت است، نقش خواب در روند بهبود بیماری ها یکی از نقش های مهم و اساسی می باشد، زمانی که یک بیمار دارویی را برای بهبود بیماری خود دریافت می کند، زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که بدن استراحت کافی داشته باشد و این استراحت کافی با خواب امکان پذیر است، زمانی که بیمار در بیمارستان بستری است ممکن است کیفیت خواب بالایی نداشته باشد، زیرا در محیط بیمارستان عواملی مانند نورهای مصنوعی، رفت و آمد پرسنل، سر و صدای دیگر بیماران و تجهیزات می تواند در خواب بیماران اختلالاتی به وجود آورد، بنابراین کیفیت خواب بیمار در منزل بالاتر است، زیرا بیمار در منزل خود و دور از استرس و تنش های بیمارستان می تواند خواب راحت تری را تجربه کند، با پیشرفت خدمات پزشکی در منزل، بیمارانی که به شرایط پایداری رسیده اند و می توانند درمان را در منزل ادامه دهند، می توانند از این خدمات برای ادامه درمان در خانه ی خود استفاده کنند، خدمات پزشکی در منزل شهر تهران که به علت شلوغی و ترافیک شهری، بسیار پرطرفدار شده است، علاوه بر آرامش بیمار در منزل و کاهش عفونت های بیمارستانی، بیمار خواب بهتری را نیز تجربه کند، خدمات پزشکی که می توان در منزل آنها را دریافت کرد تعداد و تنوع بالایی دارد، مانند ویزیت پزشک در منزل، تزریقات در منزل، گرفتن نوار قلب در منزل، فیزیوتراپی در منزل، رادیولوژی در منزل، پرستار در منزل، تعویض پانسمان در منزل، درمان زخم بستر در منزل، نوار عصب و عضله در منزل و ده ها خدمت پزشکی دیگر که فقط با یک تماس تلفنی یا ثبت درخواست در سایت قابل دریافت است، در اینجا به مقایسه کامل کیفیت خواب و بهبودی بیمار در محیط خانه در برابر بیمارستان می پردازیم.
چرا خواب با کیفیت کلید اصلی درمان و نقاهت است؟
بسیاری از فرآیندهای ترمیمی بدن هنگام خواب رخ می دهد، هنگام خواب عمیق سیستم ایمنی بدن فعال تر می شود، سلول های آسیب دیده در هنگام خواب بهتر ترمیم می شوند و مغز استراحت بیشتری دارد تا اطلاعات را ساماندهی کند و استرس را کاهش دهد، تحقیقات نشان داده است که خواب خوب و کافی برای بیماران باعث می شود که:
- بیماری سریع تر بهبود پیدا کند.
- احساس درد کمتری دارد.
- احتمال عفونت کاهش می یابد.
- از نظر روحی، حال بهتری دارد.
- مدت زمان بستری کوتاه تر می شود.
بنابراین تأثیر خواب بر بهبود بیماری، موضوع بسیار مهمی است، چرا که داروها هم، در هنگام خواب تأثیرگذاری بهتری دارند، خواب خوب برای بیماران قلبی، سکته مغزی، بیماران پس از عمل جراحی، سالمندان و بیماران مبتلا به سرطان، یکی از عوامل مهم بهبودی محسوب می شود.
بررسی دلایل اصلی بی خوابی و اختلال خواب در بیمارستان ها
بیشتر بیمارانی که در بیمارستان بستری می شوند، بی خوابی را تجربه می کنند، بی خوابی در بیمارستان دلایل مختلفی دارد و فقط به خاطر درد ناشی از بیماری نیست، عوامل بی خوابی در بیمارستان عبارتند از:
- صدای تجهیزات و دستگاه های مانیتورینگ
- رفت و آمد مداوم پرسنل
- نور ناشی از چراغ های بخش
- ویزیت شبانه
- استرس
- کنترل و تزریق داروها
- چک کردن علائم حیاتی بیمار
- نمونه گیری برای آزمایش
- صدای دیگر بیماران بستری در بخش
این عوامل دست در دست هم داده و باعث می شود بیمار به مرحله ی خواب عمیق نرسد و روند درمان نیز کند شود و در نتیجه استرس و اضطراب بیمار افزایش یافته و بنابراین تأثیر استرس بر روند درمان نیز افزایش می یابد.
آلودگی صوتی و نورهای مزاحم؛ دشمنان خاموش خواب بیمار در بخش
آلودگی صوتی و نورهای مزاحم، از دلایل اصلی مشکلات خواب بیماران در آی سی یو و سایر بخش های بیمارستان است، آلودگی صوتی از موارد زیر منشأ می گیرد:
- آلارم دستگاه ها
- صحبت های پرسنل بیمارستان
- جابجایی تجهیزات
- باز و بسته شدن درب ها
- تماس های تلفنی
- صدای سایر بیماران
همچنین نور بیمارستان و اختلال خواب با هم ارتباط مستقیم دارند، زیرا بدن انسان برای ترشح ملاتونین نیاز به تاریکی دارد، کاهش ترشح ملاتونین در خواب بیمار اختلال ایجاد می کند، ملاتونین هورمونی است که ساعت بیولوژیک بدن را تنظیم می کند، اگر بیمار در منزل درمان شود، می توان نور را در حد دلخواه تنظیم و یا اتاق را کاملاً تاریک کرد.
مداخلات پزشکی شبانه و قطع مکرر چرخه خواب عمیق
مراقبت پزشکی در منزل یا بیمارستان تفاوت های زیادی دارد که این تفاوت ها می تواند مثبت یا منفی باشد، یکی از مهم ترین این تفاوت ها تعداد مداخلات پزشکی شبانه در بیمارستان است که باعث می شود کیفیت خواب بیمار تا حد زیادی کاهش یابد، در بیمارستان در طول شبانه روز چندین بار اقداماتی انجام می شود، مانند کنترل فشار خون، اندازه گیری اکسیژن خون، کنترل علائم حیاتی، تعویض سرم، تزریق یا خوراندن دارو به بیمار، نمونه گیری، ویزیت پزشک و در برخی بیماران تعویض پانسمان.
در این شرایط هر بار که بیمار بیدار می شود چرخه خواب او از ابتدا آغاز می شود و در صورت تکرار می تواند روند ترمیم و درمان در هنگام خواب را کاهش دهد، راه حل این مشکل بستری شدن بیمار در منزل و اعزام پرستار به منزل می باشد.
سندرم دلیریوم و روان آشفتگی سالمندان در محیط های بالینی
دلیریوم بیمارستانی در سالمندان، یکی از مشکلاتی است که برای سالمندان بستری در بیمارستان به وجود می آید، دلیریوم و روان آشفتگی سالمندان اختلالاتی هستند که در هنگام بستری در بیمارستان با علائمی مانند گیجی، بی قراری، توهم، آشفتگی، اختلال خواب، کاهش تمرکز و تغییر رفتار همراه است، یکی دیگر از مشکلات هنگام بستری، هذیان سالمندان در بیمارستان است که در اثر کم خوابی، استرس، نور مصنوعی، محیط ناآشنای بیمارستان و تأثیر داروها به وجود می آید، بنابراین در صورت امکان، حضور بیمار در محیط آشنای خانه، می تواند از بروز این مشکلات جلوگیری کند.
چرا محیط خانه بهترین بستر برای استراحت مطلق بیمار است؟
استراحت مطلق در منزل کمک زیادی به بهبود بیماری می کند و مزایای زیادی دارد که از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- استراحت کردن بیمار روی تخت شخصی خود
- بودن در کنار خانواده
- خوردن غذای مورد علاقه
- دور بودن از هیاهو و سر و صدای بیمارستان
- کاهش استرس و نگرانی
- تنظیم خواب
- احساس اهمیت بیشتر
این عوامل باعث افزایش آرامش بیمار در خانه شده و در نهایت به تسریع روند بهبودی در منزل کمک می کنند.
نقش احساس امنیت و محیط آشنا در کاهش استرس و اضطراب بیمار
احساس امنیت روانی یکی از مهم ترین عواملی است که به بیمار در بهبود بیماری کمک می کند، وقتی بیمار در محیط خانه و در کنار خانواده خود درمان شود، آرامش ذهنی زیادی دارد و کاهش اضطراب باعث می شود بیمار انرژی بیشتری داشته باشد و این انرژی را صرف بهبود بیماری کند، تأثیر محیط بر درمان بیماری بسیار مهم است و وجود اعضای خانواده در کنار بیمار باعث حمایت عاطفی و ایجاد انگیزه برای بیمار می شود.
کنترل کامل بر محیط (دما، نور و صدا) برای داشتن خوابی آرام
بیمارانی که در بیمارستان بستری هستند، امکان کنترل شرایط محیطی بیمارستان را ندارند و نمی توانند شرایط را بر طبق خواسته خود تنظیم کنند، به عنوان مثال کاهش نور یا صدای محیط در اختیار این بیماران نیست، اما زمانی که بیمار در منزل باشد می تواند این عوامل را طبق خواسته و سلیقه خود تنظیم کند و خواب آرامی را تجربه کند، تنظیم خواب بیمار در منزل باعث می شود ترشح ملاتونین در خواب بیشتر شده و ساعت زیستی بیمار تنظیم شود.
ارتباط علمی بین خواب عمیق (Deep Sleep) و سرعت بهبودی بدن
خواب انسان مراحل مختلفی دارد و مهم ترین بخش خواب، Deep Sleep یا مرحله ی خواب عمیق می باشد، در این مرحله از خواب سیستم عصبی بدن فعالیت کمتری دارد و فرصتی برای ترمیم بافت های آسیب دیده و سلول ها ایجاد می شود، برای بیمارانی که این مرحله از خواب را تجربه می کنند مزایای زیادی دارد مانند:
- التهاب کمتر
- عملکرد بهتر سیستم ایمنی بدن
- احساس درد کمتر
- مدت بستری کوتاه تر
- بهبود سریع تر بعد از جراحی
تأثیر خواب بر بهبودی بیمار کاملاً علمی و ثابت شده است و محیط آرام و خواب راحت بخشی از فرآیند درمان محسوب می شود.
ترشح سیتوکین ها؛ چگونه خواب باعث تقویت سیستم ایمنی می شود؟
سیتوکین ها پروتئین های پیام رسانی هستند که به کنترل التهاب در بدن کمک می کنند، این پروتئین ها به سیستم ایمنی بدن اجازه می دهند در صورت ورود میکروب ها یا سایر موادی که می توانند باعث بیماری شوند، از بدن دفاع کند، سیتوکین ها همچنین نقش مهمی در مبارزه با عفونت ها دارند و التهاب را تا حدودی کاهش داده و پاسخ های ایمنی بدن را افزایش می دهند، زمانی که بیمار خواب کافی و با کیفیتی نداشته باشد، تولید این پروتئین کاهش می یابد و باعث کاهش توان دفاعی بدن می شود، بنابراین می توان گفت که ارتباط مستقیم بین سیستم ایمنی و خواب عمیق وجود دارد.
نقش هورمون رشد در ترمیم بافت ها و بهبود زخم های پس از جراحی
یکی از اتفاقاتی که در هنگام خواب در بدن رخ می دهد، ترشح هورمون رشد می باشد، این هورمون در کودکان باعث رشد می شود و در افراد بالغ باعث می شود بافت ها و عضلات ترمیم شده و زخم ها سریع تر بهبود یابند، در نتیجه هورمون رشد در خواب بیمار به ترمیم بافت ها و زخم های پس از جراحی کمک می کند، به همین دلیل است که پزشکان خواب پس از عمل جراحی را به عنوان بخشی از برنامه درمانی این بیماران در نظر می گیرند.
کاهش آستانه تحمل درد در اثر کم خوابی در محیط بیمارستان
کم خوابی عوارض زیادی دارد و باعث می شود حساسیت بدن به درد افزایش یابد، بیمارانی که در طول شبانه روز چندین بار بیدار می شود، معمولاً درد بیشتری را احساس می کنند، بنابراین کاهش درد با خواب کافی ارتباط مستقیم دارد و از نظر عملی ثابت شده است، بنابراین هر چه کیفیت خواب بالا رود بدن بیمار بهتر می تواند درد و التهاب را کنترل کند و روی درمان سریع تر بیماری نیز موثر است.
مدیریت دارویی هوشمندانه در منزل بدون بر هم زدن ساعت بیولوژیک
زمانی که بیمار در خانه درمان می شود، پرستار یا مراقب بیمار می تواند با مشورت با پزشک معالج مصرف داروها را طوری تنظیم کند که خواب بیمار دچار اختلال نشود، مدیریت صحیح داروها، پایش وضعیت بیمار و رعایت زمان بندی مناسب، به حفظ ساعت زیستی بدن کمک کرده و کیفیت خواب را افزایش می دهد.
پرستار خصوصی در منزل؛ ترکیب مراقبت پزشکی با آرامش خانگی
پرستار خصوصی در منزل وظایف متعددی دارد و تنها وظیفه این پرستار اقدامات درمانی بیمار نیست، این وظایف عبارتند از:
- بررسی وضعیت عمومی بیمار
- مصرف داروها در زمان معین
- پایش علائم حیاتی بیمار
- هماهنگی با پزشک معالج
- آموزش به خانواده بیمار
حضور پرستار خصوصی در منزل باعث می شود بیمار علاوه بر دریافت مراقبت حرفه ای، از مزایای محیط آشنای خانه نیز برخوردار باشد، بنابراین بهبود کیفیت زندگی بیمار و تسریع روند بهبودی در منزل با آرامش بیشتری امکان پذیر خواهد بود.
چگونه با حضور پرستار شبانه روزی، خانواده ها نیز خواب راحتی دارند؟
زمانی که بیمار در بیمارستان بستری می شود، اعضای خانواده باید به صورت نوبتی در بیمارستان به عنوان مراقب یا همراه بیمار حضور داشته باشند، در این شرایط همراهان بیمار نمی توانند خواب راحتی داشته باشند، زیرا با وجود تخت بیمار در بیمارستان ها، رفت و آمد پرسنل، نورهای مصنوعی در بخش، مداخلات پزشکی در شب و … باعث می شود علاوه بر بیمار، همراه بیمار هم نتواند بخوابد، همچنین زمانی که بیمار در منزل درمان را ادامه می دهد وجود عواملی مانند نگرانی از تغییر وضعیت بیمار، کنترل مداوم علائم حیاتی و مصرف به موقع داروها می تواند اعضای خانواده بیمار را بی خواب کند، بنابراین حضور پرستار شبانه روزی در منزل می تواند به خانواده بیمار کمک کند تا هم از استرس و اضطراب آنها کاسته شود و هم با وجود پرستار خواب راحتی داشته باشند، این خدمت پرستاری می تواند هم کیفیت مراقبت از بیمار را بالا ببرد و هم به نقش خانواده در بالا بردن روحیه بیمار کمک کند چرا که در این شرایط خانواده بیمار آرامش بیشتری دارند.
مقایسه کیفیت استراحت بیماران ICU در بیمارستان در مقابل آی سی یو در منزل
بخش ICU در بیمارستان ها برای بیمارانی طراحی شده است که نیاز به مراقبت های ویژه دارند و حفظ جان این بیماران در اولویت می باشد، این بخش از بیمارستان مجهز به تجهیزات پزشکی پیشرفته است که وضعیت بیمار به صورت مداوم بررسی می شود، در این شرایط کیفیت خواب بیماران کاهش می یابد زیرا در این بخش صدای تجهیزاتی مانند مانیتورها، دستگاه تنفس مصنوعی، نور مصنوعی و آلارم دستگاه ها خواب بیمار را دچار اختلال می کند، همچنین مداخلات پزشکی در شب هنگام باعث می شود گاهی بیمار خواب عمیق را تجربه نکند، این بیماران بعد از عبور از مراحل بحرانی بیماری و با تشخیص پزشکان معالج می توانند درمان را در منزل ادامه دهند و از خدمات ICU در منزل استفاده کنند، در این شرایط با استفاده از تجهیزات پزشکی در منزل مانند دستگاه اکسیژن ساز، ونتیلاتور خانگی، مانیتور علائم حیاتی، پمپ تزریق و ساکشن، امکان ارائه خدمات تخصصی برای بسیاری از بیماران فراهم شده است و اجاره و فروش تجهیزات پزشکی یکی از این خدمات است.
مراقبت های تسکینی در خانه؛ ارمغان خوابی آرام برای بیماران صعب العلاج
مراقبت های تسکینی در منزل برای بیماران صعب العلاج مانند بیماران سرطانی، بیماران مبتلا به بیماری های عصبی و افراد دارای نارسایی قلبی یا ریوی، باعث می شود که آرامش این بیماران تا حدودی تأمین شود، همچنین باعث کاهش درد، کنترل عوامل آزاردهنده و افزایش کیفیت زندگی این بیماران می شود، زمانی که بیمار در محیط خانه خود درمان می شود، بودن در کنار خانواده احساس تنهایی و استرس بیماران را کاهش داده و در نتیجه باعث افزایش کیفیت خواب بیمار در منزل می شود.
چه زمانی بستری در بیمارستان علی رغم مشکلات خواب اجتناب ناپذیر است؟
هر چند که تجربه ثابت کرده که ادامه درمان در منزل می تواند روند بهبودی بیمار را تسریع کند، اما مقایسه مراقبت در منزل یا بیمارستان نشان داده که گاهی در برخی شرایط درمان بیمار فقط در بیمارستان امکان پذیر است، بستری بیمار در بیمارستان در شرایط زیر ضروری می باشد:
- سکته های حاد قلبی و مغزی
- خونریزی های شدید
- نارسایی حاد تنفسی
- شوک
- جراحی های اورژانسی
- عفونت های حاد
- تصادفات و حوادث شدید
- اقدامات اورژانسی
- مراقبت های تخصصی
در این شرایط مراقبت از بیمار برای حفظ جان او از کیفیت خواب بیمار مهم تر است و فقط امکانات بیمارستان پاسخگوی نیاز های درمانی برای این بیماران می باشد و فقط در صورت پایدار شدن وضعیت بیمار می توان درمان را در منزل ادامه داد.
جمعبندی: ترخیص زودهنگام و ادامه نقاهت در خانه، یک سرمایه گذاری برای سلامتی
مقایسه کامل کیفیت خواب و بهبودی بیمار در محیط خانه در برابر بیمارستان نشان می دهد که برای بسیاری از بیماران که از مرحله ی حاد بیماری عبور کرده اند، بهتر است تا ادامه ی روند درمان خود را در منزل و به دور از هیاهوی بیمارستان بگذرانند، این مرحله از درمان که در خانه ی بیمار انجام می شود، با اعزام پرستار به منزل، مراقبت ۲۴ ساعته در منزل و تجهیزات پزشکی در منزل، راهکاری ایمن می باشد، تا بیمار هم از سر و صدای بیمارستان، نور مصنوعی، استرس ناشی از بستری شدن و بی خوابی به دور باشد و هم در محیط آرام خانه در آرامش و به دور از عفونت های بیمارستان دوران نقاهت خود را سپری کند، بنابراین اگر به دنبال خدمات پزشکی در منزل تهران هستید، انتخاب یک مرکز معتبر با تیم درمانی مجرب، پرستاران آموزش دیده و تجهیزات استاندارد می تواند نقش مهمی در تسریع روند بهبودی در منزل و ارتقای کیفیت زندگی بیمار داشته باشد، مرکز خدمات پزشکی سها یکی از اولین مراکز خدمات پزشکی در منزل تهران، با بهره گیری از کادری مجرب و خدمات متنوع بصورت شبانه روزی در خدمت همشهریان تهرانی می باشد و فقط با یک تماس تلفنی یا ثبت درخواست در سایت می توان این خدمات را در کمترین زمان ممکن دریافت کرد.
سوالات متداول درباره مقایسه کامل کیفیت خواب و بهبودی بیمار در محیط خانه در برابر بیمارستان
۱. آیا خواب نامنظم می تواند مدت درمان و نقاهت بیماری را طولانی تر کند؟
بله، خواب نامنظم و ناکافی می تواند باعث اختلال در هورمون ها و کاهش سرعت ترمیم بافت ها و افزایش التهاب شود.
۲. بهترین وضعیت برای اتاق خواب بیمار در منزل چگونه است؟
بهترین اتاق برای بیمار باید دارای تهویه مناسب، هوای مطبوع، تشک استاندارد و نور کم باشد.
۳. آیا استفاده از تخت بیمارستانی در منزل بر کیفیت خواب بیمار موثر است؟
تخت های بیمارستانی برای برخی بیماران مناسب تر است، مثلا برای سالمندان و بیماران دارای مشکلات حرکتی این تخت ها مناسب تر است.
۴. آیا خدمات پزشکی در منزل فقط برای بیماران سالمند مناسب است؟
خیر، این خدمات برای تمامی بیماران در سنین مختلف مناسب و قابل دریافت است.
۵. چگونه می توان خواب بیمار را بدون استفاده از داروهای خواب آور تنظیم کرد؟
عواملی مانند آرامش در محیط، رعایت ساعات معین شده برای خواب، کم کردن سر و صدا، دمای محیط و مدیریت استرس می تواند بدون استفاده از داروی خواب آور خواب بیمار را تنظیم کند.
۶. چه راهکارهایی برای خواب بیمارانی که چندین بار از خواب بیدار میشوند وجود دارد؟
کاهش نور محیط، تنظیم زمان مصرف داروها با صلاحدید پزشک معالج، کاهش سر و صدا و بررسی علت بیدار شدن مکرر بیمار.
۷. آیا مراقبت ۲۴ ساعته در منزل ایمن است؟
ابتدا باید پزشک تشخیص دهد که بیمار میتواند در منزل روند درمان را ادامه دهد، سپس باید یک مرکز خدمات پزشکی در منزل معتبر را برای ادامه درمان انتخاب کرد، چرا که این مراکز دارای کادر مجرب پزشکی و پرستاری هستند که به صورت شبانه روزی این خدمات را ارائه می دهند و مراقب ۲۴ ساعته در منزل به بیمار رسیدگی می کند.
۸. حضور اعضای خانواده چگونه بر کیفیت درمان و خواب بیمار موثر است؟
وقتی بیمار در کنار خانواده درمان میشود این حمایت عاطفی باعث میشود بیمار استرس کمتر و آرامش بیشتری داشته باشد و در نتیجه کیفیت خواب و درمان بالا رود.
۹. پرستار خصوصی در منزل چه خدماتی را ارائه میدهد؟
پرستار خصوصی در منزل وضعیت حیاتی بیمار را پایش میکند، داروهای تزریقی را به موقع به بیمار تزریق می کند، داروهای خوراکی را به بیمار می دهد، پانسمان انجام میدهد، تجهیزات پزشکی را کنترل و بررسی میکند و به خانواده بیمار آموزشهای لازم را می دهد.