در سنین سالمندی احتمال ابتلا به فراموشی و بیماری آلزایمر بالا می رود، فراموشی سالمندان فقط به معنای از دست دادن حافظه نیست، بلکه بر رفتار، روابط اجتماعی، تصمیم گیری و حتی ساده ترین فعالیت های روزمره آنها تأثیر مستقیم می گذارد، خانواده هایی که بیمار سالمند مبتلا به آلزایمر دارند، بجای انتقال بیمار خود به خانه سالمندان برای بیمار آلزایمری می توانند خدمات تخصصی پرستاری در منزل را برای مراقبت از این عزیزان انتخاب کنند، حضور سالمندان در منزل خود و در کنار آشنایان باعث میشود تا اضطراب آنها کاهش یافته و تا حد زیادی استقلال خود را به دست بیاورند، با حضور پرستار در منزل، سالمند آلزایمری مراقبتهای تخصصی را به طور کامل و در محیط آشنای خانه دریافت می کند، علاوه بر خدمات تخصصی پرستاری، خدمات دیگری مانند فیزیوتراپی در منزل، رادیولوژی در منزل، درمان زخم بستر در منزل، تعویض پانسمان در منزل، ویزیت پزشک در منزل، گرفتن نوار قلب در منزل و بسیاری از خدمات پزشکی دیگر که به راحتی با یک تماس تلفنی قابل دریافت است را می توانند تقاضا کنند، نگهداری از سالمندان مبتلا به فراموشی در منزل هم برای خانواده و هم فرد سالمند مزایای زیادی دارد.
راهنمای جامع نگهداری از سالمندان مبتلا به فراموشی در منزل
سالمندان مبتلا به آلزایمر، معمولاً با مشکلاتی نظیر کاهش تمرکز، سردرگمی زمانی و مکانی، تغییرات رفتاری و اختلالات حافظه دست و پنجه نرم می کنند، بنابراین باید اطرافیان برنامه ای منظم برای نگهداری از آنها داشته باشند و برای مراقبت از این بیماران باید محیطی امن، قابل پیش بینی و آرام مهیا کنند، اصولی که برای نگهداری از سالمندان آلزایمری باید رعایت شود عبارتند از:
- تنظیم ساعت مشخص برای خواب، دارو و تغذیه
- مصرف داروها به صورت منظم و طبق دستور پزشک
- رفتار محترمانه با سالمند مبتلا به آلزایمر
- ایجاد ارتباط موثر
- نظارت بر بهداشت فردی بیمار
- انجام فعالیت های ذهنی و بدنی و تشویق بیمار به این امور
- ایمن کردن منزل و پیشگیری از گم شدن بیمار
همچنین داشتن یک چک لیست مراقبت از بیمار آلزایمری برای خانواده و اطرافیان که هیچ یک از نیازهای بیمار را فراموش نکنند الزامی است.
چالشها و راهکارهای مراقبت از سالمند آلزایمری در خانه
نگهداری از بیمار آلزایمری چالش های زیادی دارد، مهم ترین این چالش ها شامل پرخاشگری، فراموشی داروها، بی اختیاری ادرار، کاهش اشتها، سرگردانی و مشکلات و اختلالات خواب می شود، بنابراین برای خانواده هایی که بیمار آلزایمری در منزل دارند، مشکلاتی به وجود می آید، که از مهم ترین مشکلات نگهداری بیمار آلزایمری می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- فراموش کردن اطرافیان
- خروج از منزل و گم شدن
- گم کردن وسایل
- توهم
- هذیان
- لجبازی
- کاهش توانایی در انجام کارهای شخصی
- افسردگی
استفاده از خدمات پرستار سالمند دمانس یا پرستار آموزش دیده در زمینه آلزایمر، می تواند به خانواده های دارای بیمار مبتلا به آلزایمر کمک کند تا راحت تر این چالش ها را پشت سر بگذارند.
هزینه استخدام پرستار برای سالمند آلزایمری در منزل چقدر است؟
هزینه پرستار سالمند آلزایمری و تعرفه نگهداری سالمند پوشکی و آلزایمری بستگی به عوامل مختلفی دارد، اگر سالمند تنها در ساعاتی از شبانه روز به مراقبت نیاز داشته باشد، پرستار نیمه وقت سالمند آلزایمری گزینه ی مناسب و اقتصادی تر است، اما اگر بیمار نیاز به مراقبت دائم داشته باشد، پرستار شبانه روزی برای سالمند آلزایمری گزینه ی بهتری است، علاوه بر هزینه پرستاری، عواملی مانند حقوق پرستار بیمار آلزایمری، تجربه، مهارت و خدمات مورد نیاز نیز بر قیمت نهایی تأثیر میگذارند، همچنین عوامل زیر نیز بر هزینه نگهداری از سالمندان مبتلا به فراموشی در منزل موثر است:
- شدت بیماری و اینکه بیمار در چه مرحله ای از آلزایمر است.
- مقدار وابستگی بیمار به خانواده
- پرستار نیمه وقت یا شبانه روزی
- بیمار نیازمند به جابجایی با فیزیوتراپی
- بیمار نیاز به پوشک کردن داشته باشد.
- محل سکونت در کدام قسمت تهران باشد.
چگونه با سالمند مبتلا به زوال عقل به درستی رفتار کنیم؟
حفظ آرامش و احترام به سالمند آلزایمری یکی از اصول نگهداری از این بیماران است، سوالی که ممکن است برای اطرافیان و خانواده این بیماران پیش بیاید این است که چطور با بیمار آلزایمری رفتار کنیم؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که با این بیماران با جملات کوتاه و واضح صحبت کنید، از سرزنش کردن بیمار بپرهیزید، برای پاسخ به سوالات تان به او زمان بدهید، با او ارتباط چشمی برقرار کنید، در مورد اشتباهاتی که انجام می دهد با او بحث نکنید و در پی اثبات خطاهای او نباشید و برای او احساسی ایجاد کنید که آرامش و امنیت داشته باشد، این رفتارها می تواند بر کاهش پرخاشگری و اضطراب بیمار موثر باشد.
بهترین رژیم غذایی و اصول تغذیه برای سالمندان دارای فراموشی
تغذیه مناسب یکی از اصول مهم برای بیمار آلزایمری می باشد که در حفظ سلامت عمومی بدن بیمار و پیشگیری از سوء تغذیه و کم شدن سرعت پیشرفت آلزایمر موثر است، رژیم غذایی بیمار آلزایمری حتما باید شامل موارد زیر باشد:
- میوه های رنگی
- سبزیجات
- غلات کامل
- مغزها
- ماهی
- روغن زیتون
- پروتئین ها
- نوشین آب کافی
غذا نخوردن بیمار آلزایمری می تواند سرعت بیماری را افزایش دهد، همچنین مصرف زیاد غذاهای فرآوری شده، نمک و چربی های مضر می تواند این روند را سرعت بخشد.
استخدام پرستار متخصص برای سالمندان مبتلا به دمانس؛ نکات طلایی
اگر نیاز به پرستار برای بیمار مبتلا به دمانس دارید، باید یک شرکت خدمات پرستاری در منزل را انتخاب کنید که معتبر باشد، چرا که این شرکت ها نیروهای متخصص و مجرب را استخدام می کنند و در صورت نارضایتی از پرستار، می توانند پرستار دیگری را جایگزین کنند، بنابراین هنگام انتخاب و استخدام پرستار برای بیمار آلزایمری باید به سابقه کار، مهارت در پرستاری از بیمار آلزایمری، مهارت ارتباط با بیمار آلزایمری و کنترل شرایط بحرانی بیمار توجه کرد، بسیاری از خانواده ها ترجیح می دهند که پرستار خانم برای بیمار خود انتخاب کنند و سها سنتر این امکان را می دهد که برای هر بیمار، پرستار مناسب با شرایط بیمار و خانواده بیمار اعزام شود.
مناسب سازی و ایمن سازی فضای خانه برای سالمندان آلزایمری
برای مراقبت از بیماران آلزایمری در خانه باید ابتدا محیطی ایمن را در منزل مهیا کرد، زیرا این بیماران با پیشرفت بیماری، دچار چالش هایی می شوند، مشکلاتی مانند کاهش قدرت تصمیم گیری، عدم تشخیص خطر و جهت یابی، احتمال سقوط، گم شدن، آسیب دیدگی و سوختگی، ممکن است برای این بیماران پیش آید، بنابراین امنیت در خانه برای بیماران آلزایمری در اولویت است، برای ایمن سازی منزل موارد زیر باید رعایت شود:
- نصب دستگیره در مکان هایی مانند حمام، دستشویی و راهروها
- ایمن سازی فرش های لغزنده
- حذف سیم های برق که در مسیر رفت و آمد بیمار قرار دارند.
- قفل کردن کمد و کابینت هایی که دارو، وسایل تیز و برنده و مواد شوینده در آنها قرار دارد.
- نصب برچسب برای جهت یابی
- نصب زنگ هشدار روی درب خروجی
- نصب چراغ خواب در مسیر اتاق خواب تا سرویس بهداشتی
همچنین برای پیشگیری از گم شدن سالمند که یکی از نگرانی های خانواده های این بیماران است، باید دستبند شناسایی روی دست بیمار بسته شود و همچنین بر روی لباس این بیماران یادداشت هایی حاوی آدرس و شماره های تماس نصب شود.
علائم هشداردهنده آلزایمر در سالمندان را بشناسید
علائم زوال عقل در سالمندان با فراموشی عادی متفاوت است و این علائم باید جدی گرفته شود، این تصور که فراموشی در سنین سالمندی عادی است اشتباه است، مهم ترین علائم هشداردهنده آلزایمر در سالمندان که باید جدی گرفته شود شامل موارد زیر می باشد:
- گم کردن وسایل و ناتوانی در پیدا کردن آنها
- فراموش کردن مستمر اتفاقات
- تکرار یک داستان، خاطره و یا سوال در فاصله زمانی کوتاه
- گم شدن سالمند در آدرس های آشنا
- تغییرات رفتاری و شخصیتی
- کم شدن قدرت تصمیم گیری
- عدم توانایی در کارهای روزمره مانند امور مالی و آشپزی
- ایجاد اختلال در صحبت کردن و بیان کلمات
- عدم درک صحبت های اطرافیان
- استرس، انزوا و افسردگی
- عدم تمایل به انجام فعالیت های اجتماعی
با مشاهده این علائم و تشخیص زودهنگام آلزایمر می توان از عواقب جبران ناپذیر آن در آینده پیشگیری کرد، برای پیشگیری از پیشرفت آلزایمر در سالمندان، باید با پزشک متخصص مغز و اعصاب و یا روانپزشک مشورت کرد.
تفاوت های کلیدی دمانس و آلزایمر در سالمندان که باید بدانید
بسیاری تصور میکنند که دمانس و آلزایمر یکی است، اما این تصور اشتباه است، دمانس یک اصطلاح کلی است که برای بیمارانی بکار می رود که دچار کاهش عملکرد شناختی شده اند، اما آلزایمر مهم ترین علت به وجود آمدن دمانس است، بنابراین می توان گفت که هر بیمار آلزایمری به دمانس مبتلا است اما همه ی آنهایی که مبتلا به دمانس هستند آلزایمر ندارند، دمانس انواع مختلفی دارد مانند دمانس عروقی، دمانس ناشی از پارکینسون، دمانس فرونتوتمپورال و دمانس اجسام لویی.
روش های کاربردی کنترل پرخاشگری و لجبازی در بیماران آلزایمری
بیماران آلزایمری به علت اثرات بیماری ممکن است ناگهان عصبانی شوند و فریاد بزنند و در مقابل بعضی کارها مقاومت نشان دهند و لجبازی کنند، یکی از سخت ترین کارها کنترل پرخاشگری در بیماران مبتلا به آلزایمر است، لجبازی بیماران آلزایمری دلایل مختلفی دارد، مانند خستگی، گرسنگی، استرس، ترس، ناتوانی در بیان خواسته ها و جابجایی از محیط زندگی، بنابراین باید برای کنترل لجبازی و پرخاشگری در این بیماران اقداماتی را انجام داد، این اقدامات عبارتند از:
- حفظ آرامش
- صحبت نکردن با صدای بلند
- عدم سرزنش بیمار
- بحث نکردن با بیمار
- پرت کردن حواس بیمار با بازی یا فعالیت مورد علاقه اش
- پیدا کردن علت ناراحتی بیمار
گاهی هم که پرخاشگری بیمار شدید باشد پزشک برای آرامش بیمار دارو تجویز می کند، بنابراین مصرف داروهای آرام بخش برای بیمار آلزایمری فقط باید با تشخیص و تجویز پزشک باشد.
مدیریت مشکلات خواب و سرگردانی شبانه در سالمندان مبتلا به فراموشی
مشکلی که ممکن است برای بیماران آلزایمری پیش آید اختلال در خواب است، این بیماران بارها شب ها از خواب بیدار می شوند و یا بدون هدف در خانه راه می روند، برای حل این مشکل باید اقداماتی انجام شود، این اقدامات عبارتند از:
- مشخص بودن ساعات خواب و بیدار شدن
- کم کردن مصرف چای و قهوه
- کاهش خواب بعد از ظهر
- تنظیم نور ملایم در فضای خواب بیمار
- پخش موسیقی آرامش بخش
- انجام فعالیت بدنی سبک در طول روز
حضور پرستار شبانه روزی برای سالمند آلزایمری ای که شبانه از منزل خارج می شود و رفتارهای خطرناک دارد ضروری است.
چگونه توهم و هذیان را در بیماران آلزایمری مدیریت و آرام کنیم؟
یکی از مشکلاتی که برای بیماران آلزایمری به وجود می آید توهم است که به صورت دیدن افراد ناشناس، شنیدن صداهای ناشناس و باورهای نادرست به وجود می آید، خانواده هایی که بیمار مبتلا به آلزایمر دارند نمی دانند نحوه برخورد با توهم بیمار آلزایمری چگونه است، در این شرایط نباید با بیمار بحث کنید، نگویید این چیزها وجود ندارند، با آرامش احساس او را بپذیرید و به آرامی به سوالات او پاسخ دهید، محیط را برای چنین شرایطی امن کنید، مانند حذف سایه ها و نور کم، همچنین باید پزشک معالج را مطلع کنید، این شرایط گاهی بخاطر عفونت یا کم آبی بدن بیمار به وجود می آید و این موارد نیز باید بررسی شود.
بازیها و تمرینات ذهنی مؤثر برای جلوگیری از پیشرفت فراموشی
برای جلوگیری از پیشرفت آلزایمر در سالمندان انجام تمرینات ذهنی می تواند موثر باشد، هر چند که درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد، از بهترین بازی های فکری برای سالمندان مبتلا به آلزایمر می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- جورچین های ساده
- کارت های حافظه
- جدول های ساده
- پازل های تصویری
- کتاب های رنگ آمیزی
- آلبوم های خانوادگی
- گوش دادن به موسیقی های خاطره انگیز
- استفاده از وسایل کمک آموزشی
پرستار شبانه روزی یا پاره وقت؛ کدام برای سالمند آلزایمری شما مناسب تر است؟
برای نگهداری از سالمندان مبتلا به فراموشی در منزل، باید به مواردی توجه داشت، ابتدا اینکه بیمار در چه مرحله ای از بیماری قرار دارد، میزان وابستگی بیمار به خانواده چقدر است و اینکه شرایط خانواده چگونه است، پرستار نیمه وقت سالمند آلزایمری برای بیمارانی مناسب است که هنوز هم می توانند بخشی از کارهای روزمره خود را انجام دهند و اعضای خانواده آنها در بیشتر ساعات روز در منزل حضور داشته باشند، اما زمانی به پرستار شبانه روزی سالمند آلزایمری نیاز پیدا می شود که بیمار در مراحل پیشرفته بیماری باشد و خانواده نیز بصورت مستمر کنار او نباشند و خطر سقوط، گم شدن، سرگردانی و بی اختیاری ادرار وجود داشته باشد، قبل از انتخاب و استخدام مراقب سالمند آلزایمری، باید بیمار توسط پزشک یا مشاور ویزیت شود تا با توجه به نیازهای سالمند پرستار مناسب انتخاب شود.
نحوه برخورد با مشکل بیاختیاری ادرار در سالمندان مبتلا به زوال عقل
در مراحلی مانند مراحل پیشرفته و متوسط بیماری زوال عقل، بیمار دچار بی اختیاری ادرار می شود، این مشکل در صورتی به وجود می آید که بیمار جای سرویس بهداشتی را فراموش کند، یا در بیان نیاز خود ناتوان شود و یا دچار مشکلات حرکتی شود، برای جلوگیری از این مشکلات اقداماتی باید انجام شود، این اقدامات عبارتند از:
- تنظیم زمان های مشخص برای رفتن به سرویس بهداشتی
- نصب علائم روی درب سرویس بهداشتی
- استفاده از لباس های راحتی برای بیمار
- استفاده از پوشک برای سالمند آلزایمری
- مراقبت از پوست جهت پیشگیری از عفونت و زخم
اگر بی اختیاری ادرار در سالمند مبتلا به آلزایمر به طور ناگهانی شروع شد، باید شرایط بیمار از نظر عفونت ادراری و یا سایر مشکلات، توسط پزشک بررسی شود و در صورت نیاز آزمایش های لازم انجام شود.
حمام بردن و حفظ بهداشت فردی سالمندان آلزایمری؛ راهنمای گام به گام
یکی از ترس های برخی بیماران آلزایمری حمام رفتن است، زیرا بعضی از این بیماران ترس از آب دارند و یا از سر خوردن و زمین خوردن می ترسند، برای اینکه این چالش ها مرتفع شود باید برای حمام بردن این بیماران، ساعات مشخص را انتخاب کرد، دمای آب را تنظیم کرد، محیط حمام را امن کرد به عنوان مثال از کفپوش ضد لغزش و صندلی مخصوص استفاده شود، لوازم مورد نیاز از قبل آماده شود، از اجبار به حمام بردن سالمند آلزایمری خودداری کرد و در صورت مقاومت زمان حمام رفتن را تغییر داد و مهم ترین مسأله اینکه حریم خصوصی سالمند رعایت شود، علاوه بر حمام، باید بهداشت پوست، ناخن و دندان ها به بیمار عزت نفس و احساس ارزشمندی می دهد.
آیا آسایشگاه برای سالمند آلزایمری بهتر است یا مراقبت تخصصی در منزل؟
یکی از چالش های خانواده هایی که بیمار مبتلا به آلزایمر دارند این است که مراقبت از بیمار را در خانه ادامه دهند یا آسایشگاه سالمندان آلزایمری را انتخاب کنند، هر کدام از این گزینه ها مزایا و معایبی دارند، مراقبت در منزل مزایای زیادی دارد که از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- بودن در محیط آشنای خانه
- ارتباط عاطفی و نزدیک با خانواده
- کم شدن سردرگمی و اضطراب
- کاهش ابتلا به عفونت ها
- مراقبت فردی و تخصصی
- امکان دریافت خدمات تخصصی پرستاری و پزشکی در منزل
مراقبت در خانه سالمندان و آسایشگاه ها در شرایط حاد و خاص، به دلیل نظارت ۲۴ ساعته پزشکی می تواند مناسب باشد.
به طور کلی اگر خانواده ها بتوانند از یک مرکز خدمات پزشکی یا موسسه نگهداری از سالمندان آلزایمری، برای مراقبت در خانه کمک بگیرند معمولاً شرایط سالمندان آلزایمری سریع تر رو به بهبود می رود و از پیشرفت سریع تر بیماری پیشگیری می شود.
تأثیر ورزش و فعالیت بدنی منظم بر بهبود شرایط سالمندان فراموشکار
ورزش برای بیماران آلزایمری می تواند بسیار مفید باشد، ورزش باعث می شود سالمند آلزایمری یا به طور کلی بیماران آلزایمری تعادل کافی داشته باشند، قدرت عضلانی آنها افزایش یابد، استرس و اضطراب در آنها کاهش یافته و خواب با کیفیت تری داشته باشند، ورزش هایی مانند پیاده روی، نرمش های کششی، ورزش های تعادلی و تمرینات تنفسی می تواند به این بیماران کمک شایانی کند، ورزش باعث کاهش افسردگی در بیماران آلزایمری می شود.
دلایل غذا نخوردن بیماران آلزایمری و راهکارهای عملی رفع آن
رعایت برنامه غذایی و اصول تغذیه بیمار آلزایمری باعث می شود بیمار وزن مناسب داشته باشد، کیفیت زندگی بالاتر و سیستم ایمنی قوی تری داشته باشد، دلایل غذا نخوردن بیمار آلزایمری عبارتند از:
- فراموش کردن وعده غذایی
- کاهش حس چشایی و بویایی
- مشکل بلع غذا
- افسردگی
- مشکلات دهان و دندان
- عوارض ناشی از مصرف داروها
برای بهتر شدن وضعیت رژیم غذایی بیمار توصیه می شود که تعداد وعده های غذایی افزایش یابد و مقدار غذا کمتر شود، شکل غذاها اشتها آور باشد، محیطی که در آن غذا سرو می شود آرام باشد، در صورت مشکل بلع با پزشک مشورت شود و مصرف مایعات به صورت مستمر باشد.
عوارض روحی نگهداری از بیمار آلزایمری در منزل و راههای کاهش استرس مراقبان
وقتی در یک خانواده یک بیمار آلزایمری باشد نه تنها بیمار، بلکه اطرافیان او نیز دچار عوارضی می شوند، عوارض نگهداری از بیمار آلزایمری در بیشتر موارد افراد خانواده را دچار افسردگی، خستگی جسمی و روحی و اضطراب می کند، برای کاهش فشار بر مراقبان بیمار سالمند آلزایمری توصیه می شود که مسئولیت ها بین اعضای خانواده تقسیم شود، مراقبان زمانی را برای استراحت خود اختصاص دهند، از خدمات پرستار ساعتی یا شبانه روزی استفاده شود و در صورت افسردگی مراقب یا مراقبان از روانشناسان کمک گرفته شود، این موارد به مراقبان کمک میکند تا سلامت خود را حفظ کرده و مراقبت با کیفیت تری برای بیمار ارائه دهند.
جمع بندی؛ هر آنچه باید درباره بیماری آلزایمر و نگهداری از سالمندان مبتلا به فراموشی در منزل بدانیم
آلزایمر یک بیماری پیش رونده است که به تدریج و در طی سالها در آن علائم زوال عقل و فراموشی تشدید می شود، اوایل بیماری کم شدن حافظه خفیف است، اما زمانی که بیماری پیشرفت کند بیمار ممکن است حتی توانایی یک گفتگوی ساده را نیز از دست بدهد، بنابراین این بیماری علاوه بر حافظه، بر رفتار، انجام فعالیت های روزانه و کیفیت زندگی بیمار نیز تأثیر زیادی دارد، پس مراقبت از این بیماران امر بسیار مهمی است، اگر خانواده بیمار بنا به دلایل شغلی و یا شرایط زندگی و مشغله توانایی مراقبت از بیمار را ندارند می توانند از یک مرکز معتبر خدمات پرستاری در منزل برای مراقبت از بیمار آلزایمری خود کمک بگیرند، این مراکز با اعزام پرستاران متخصص، نگهداری از سالمندان مبتلا به فراموشی در منزل را بر عهده می گیرند، با توجه به شرایط بیمار، می توان از پرستار پاره وقت یا پرستار شبانه روزی برای مراقبت از بیمار سالمند آلزایمری کمک گرفت، مرکز سها در شهر تهران با تیمی مجرب آماده خدمت رسانی به همشهریان عزیز است که در خانه خود بیمار سالمند آلزایمری دارند.