قرص گلی کلازید، عوارض و شیوه ی مصرف

قرص گلی کلازید (Gliclazide) یکی از داروهای پرمصرف خانواده ی داروهای سولفونیل اوره است که پزشکان برای درمان و کنترل بیماری دیابت نوع ۲ تجویز می کنند، قرص گلی کلازید باعث می شود قند خون ناشتا و قند خون پس از غذا کاهش یابد، اما مصرف این دارو هم مانند داروهای دیگر نیازمند مشورت و تجویز پزشک است، زیرا بیماران باید اندازه و دوز کافی مصرف این دارو را بدانند، آگاهی از عوارض جانبی، تداخلات دارویی و مقدار مصرف دارو برای هر بیمار بسیار مهم است، بیماران مبتلا به دیابت نوع دو با انجام آزمایشات دوره ای و مشورت با پزشک دوز مصرفی خود را بدانند، برای این کار نیاز به خروج از منزل نیست، با خدمات نمونه گیری در منزل، ویزیت پزشک در منزل و مشاوره ی آنلاین پزشکی میتوان به راحتی در خانه این خدمات را دریافت کرد. در ادامه به موضوع قرص گلی کلازید، عوارض و شیوه مصرف آن خواهیم پرداخت.

 

گلی کلازید آهسته رهش یا نسخه ی استاندارد ؟ راهنمای کامل انتخاب مناسب

گلی کلازید در دو فرم اصلی در دسترس بیماران قرار دارد:

۱.نسخه ی استاندارد:

گلی کلازید استاندارد سریع تر جذب می شود. معمولا دو بار در روز به میزان ۴۰ تا ۸۰ میلی گرم مصرف می شود، حداکثر دوز مصرفی در روز ۳۲۰ میلی گرم می باشد.

۲. نسخه ی آهسته رهش

گلی کلازید آهسته رهش طی ۲۴ ساعت به تدریج آزاد می شود. معمولا یک بار در روز مصرف می شود، مقدار مصرف گلی کلازید آهسته رهش حداکثر ۱۲۰ میلی گرم در روز است که با ۳۰ یا ۶۰ میلی گرم شروع می شود، نسخه ی آهسته رهش قند خون را پایدارتر می کند، خطر افت قند خون (هیپوگلیسمی) در این نوع کمتر گزارش شده است.

زمان و نحوه ی مصرف گلی کلازید

گلی کلازید بهتر است همراه با غذا یا بلافاصله قبل از غذا مصرف شود تا از افت قند خون جلوگیری شود، اگر بیمار مصرف دارو را فراموش کرد و به وعده ی غذایی بعدی نزدیک است باید از مصرف دوز فراموش شده پرهیز کند و هرگز مصرف دوز را دو برابر نکند. گلی کلازید آهسته رهش باید هنگام صبح و با صبحانه مصرف شود و مصرف یک بار در روز کافی می باشد.

عوارض گلی کلازید

• افت قند خون
• سرگیجه
• تعریق
• لرزش
• تپش قلب
• افزایش وزن
• تهوع
• اسهال
• یبوست

چگونه از عوارض گلی کلازید جلوگیری کنیم؟ با راهکارهای کاربردی

بیماران مبتلا به دیابت که گلی کلازید مصرف می کنند برای جلوگیری از افت قند خون، سرگیجه، تعریق، لرزش و تپش قلب، همیشه باید خوراکی شیرین به همراه داشته باشند و وعده های غذایی منظم مصرف کنند. تهوع، اسهال و یبوست موقتی هستند و با مصرف گلی کلازید همراه با غذا کاهش می یابند. افزایش وزن هم معمولا با مصرف سولفونیل اوره ها به وجود می آید، برای جلوگیری از آن برنامه ی غذایی منظم و ورزش برای بیماران دیابتی توصیه می شود.

استراتژی های پیشگیرانه

• پایش منظم قند خون
• مشاوره ی تغذیه مناسب برای بیماران
• تنظیم دوز برای سالمندان

گلی کلازید در بارداری و شیردهی: آیا واقعاً ایمن است؟

در دوران بارداری برای مادران بارداری که به دیابت مبتلا شده اند، معمولاً انسولین تجویز می شود و مصرف گلی کلازید توصیه نمی شود زیرا درباره ی ایمنی آن مطالعات کافی وجود ندارد، در دوران شیردهی هم نیاز به مشورت با پزشک دارد و معمولاً تجویز نمی شود، بیمارانی هم که قبل از بارداری به دیابت مبتلا شده اند و گلی کلازید مصرف می کنند در صورت بارداری باید سریعا به پزشک مراجعه کرده تا پزشک درباره ی ادامه ی درمان دیابت در دوران بارداری بیمار تصمیم بگیرد. بنابراین زنان باردار و مادرانی که در دوران شیردهی هستند باید درباره ی قرص گلی کلازید، عوارض و شیوه مصرف آن آگاهی کامل داشته باشند.

 

مقایسه ی گلی کلازید و سایر سولفونیل اوره ها از نظر کارایی و عوارض

سولفونیل اوره ها گروهی از داروها هستند که برای کاهش قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ استفاده می شوند، در دیابت نوع ۲ بدن نمی تواند هورمون انسولین را به درستی استفاده کند و این موضوع منجر به افزایش سطح گلوکز خون می شود، سولفونیل اوره ها با افزایش ترشح انسولین از پانکراس (لوزالمعده) عمل می کنند، سولفونیل اوره ها تنها بخشی از برنامه ی درمانی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ است که باید همراه با رژیم غذایی و ورزش برای کمک به کنترل سطح قند خون استفاده شوند.

گلی کلازید نسبت به بعضی دیگر از سولفونیل اوره ها مانند گلی بنکلامید و گلی کلازید چند تفاوت مهم دارد، از نظر کارایی همه ی این داروها می توانند به خوبی سطح قند خون را کاهش دهند و دیابت را کنترل کنند ولی گلی کلازید بخاطر اینکه آهسته تر آزاد می شود و ویژگی های خاصی دارد که در برخی بیماران قند خون را به صورت پایدارتر و یکنواخت تر کاهش می دهد. درباره ی عوارض جانبی سولفونیل اوره ها می توان گفت که یکی از مشکلات آنها افت قند خون یا هیپوگلیسمی است، گلی بنکلامید معمولا بیشترین میزان خطر افت قند خون را دارد خصوصا در بیمارانی که برنامه ی غذایی منظمی ندارند و همچنین در سالمندان این خطر بیشتر است، بنابراین برای این افراد مصرف گلی کلازید نسبت به گلی بنکلامید ریسک کمتری دارد و ایمن تر است، همه ی سولفونیل اوره ها معمولا افزایش وزن را به همراه دارند اما با مصرف گلی کلازید افزایش وزن کمتر می باشد، به طور کلی می توان گفت که گلی کلازید برای بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ مناسب تر است اما پزشک به توجه به شرایط بیمار مناسب ترین دارو را تجویز می کند.

چه آزمایش های برای پایش مصرف گلی کلازید ضروری است؟

در ابتدای شروع درمان با قرص گلی کلازید آزمایش قند خون ناشتا و قند خون بعد از غذا، باید هفتگی انجام شود، هر سه ماه یکبار آزمایش HbA1c (میانگین سطح قند خون در سه ماه گذشته)، آزمایش آنزیم های کبدی سالانه و آزمایش کراتینین و عملکرد کلیه هر ۶ ماه یکبار باید انجام شود.

 

گلی کلازید و تداخلات دارویی: از عوامل قلبی تا داروهای گیاهی

برخی داروها ممکن است با گلی کلازید تداخل داشته باشند یا به عبارتی عملکرد این دارو را تغییر می دهند، برخی داروهای قلبی مانند بتا بلوکرها (کاهش دهنده ی ضربان قلب)، ممکن است علائم افت قند توسط گلی کلازید را پنهان کنند، داروهای ضد قارچ مانند کتوکونازول و فلوکونازول متابولیسم گلی کلازید را کند می کنند در نتیجه سطح گلی کلازید در خون بالاتر از حد انتظار می شود و خطر افت شدید قند خون را بالا می برد، داروهای ضد انعقاد مانند وارفارین خطر افزایش افت قند خون را بالا می برد و یا احتمال خونریزی بر اثر مصرف همزمان وارفارین و گلی کلازید را باعث می شود، همچنین مکمل های دارویی گیاهی مانند خار مریم می تواند اثرات متابولیکی دارو را دچار تغییر کند.

بنابراین قبل از مصرف هر دارویی همزمان با گلی کلازید باید با پزشک معالج مشورت کرد.

گلی کلازید و نقش آن در سلامت قلب و کلیه: بررسی مطالعات متاآنالیز

بررسی مطالعات متاآنالیز نشان می دهد که گلی کلازید نسبت به دیگر سولفونیل اوره ها خطر افت قند خون را کاهش می دهد، اثر منفی کمتری روی عملکرد کلیه ها دارد ولی بیماران مبتلا به نارسایی کلیه باید این دارو را با احتیاط مصرف کنند، بیماران قلبی هم می توانند از این دارو استفاده کنند اما نه همه ی بیماران قلبی، فقط بیمارانی که شرایط پایداری دارند و وضعیت آنها مدام پایش می شود.

راهنمای تغذیه مناسب در مصرف گلی کلازید: از کاهش وزن تا کنترل بهتر قند

• داشتن وعده های غذایی منظم و حذف نکردن وعده ها
•  مصرف پروتئین کافی در رژیم غذایی
• مصرف میوه ها با مشورت با متخصص تغذیه یا پزشک معالج
• محدود کردن مصرف کربوهیدرات های ساده و استفاده از کربوهیدرات های پیچیده
• کنترل کردن کالری مصرفی برای کاهش وزن

مصرف گلی کلازید بدون غذا باعث افت شدید قند خون می شود، بنابراین بیمار باید حتما وعده های اصلی غذا را به طور منظم مصرف کند، همچنین مصرف میان وعده ی سبک هم می تواند مفید باشد، هر وعده ی غذایی باید حاوی مقدار کافی کربوهیدارت پیچیده مانند نان سبوس دار، برنج قهوه ای و غلات کامل باشد، حذف وعده های اصلی خصوصا وعده ی صبحانه می تواند خطر هیپوگلیسمی را افزایش دهد، میوه های تازه (۲ تا ۳ واحد در روز) بجای آبمیوه مصرف شود، مصرف  مواد غذایی با فیبر بالا (سبزیجات، حبوبات و غلات کامل) هم بسیار مفید است، مصرف پروتئین ها کمک می کند بیمار احساس سیری طولانی ترین داشته باشد و کمتر ریزه خواری کند، منابع خوب پروتئین مانند مرغ، ماهی، تخم مرغ، لبنیات کم چرب و حبوبات می باشد، استفاده از روغن زیتون و مغزها هم بجای روغن های جامد و کره توصیه می شود، آب بهترین نوشیدنی است و بیمار باید از مصرف نوشیدنی های مضر پرهیز کند و مصرف چای و قهوه را تا حد امکان کم کند، قبل از هر رژیم غذایی یا برنامه ی ورزشی با پزشک مشورت کند و در هنگام ورزش حتما آبنبات یا میان وعده ی سالم به همراه داشته باشد.

مدیریت احتمال افزایش وزن با مصرف گلی کلازید: رژیم، ورزش و استراتژی ها

یکی از چالش های بیماران دیابتی بعد از مصرف قرص گلی کلازید، افزایش وزن است، زیرا گلی کلازید با افزایش ترشح انسولین باعث می شود گلوکز بیشتری وارد سلول ها شود و اگر کالری اضافی مصرف شود باعث جذب چربی و چاقی می شود، همچنین افت قند خون باعث می شود اشتهای بیمار افزایش یابد و تمایل به خوردن مواد قندی بالا رود، بعضی بیماران هم تصور می کنند اگر دارو مصرف کنند دیگر محدودیتی برای خوردن غذا ندارند و همه ی این عوامل باعث می شود وزن بیمار افزایش یابد. برای جلوگیری از افزایش وزن باید این موارد را رعایت کرد:

• جایگزین کردن چربی های مضر با چربی های مفید
• محدود کردن مصرف قند و کربوهیدرات های ساده
• مصرف پروتئین کافی
• نوشیدن آب کافی
• ورزش و فعالیت بدنی منظم
• مدیریت اشتها و پرهیز از پرخوری
• داشتن وعده های غذایی منظم

نکات مهم درباره ی قرص گلی کلازید، عوارض و شیوه ی مصرف

درست است که گلی کلازید یکی از موثرترین داروهای کاهنده ی قند خون و کنترل کننده ی دیابت نوع ۲ است اما آگاهی از مقدار و نحوه ی مصرف این دارو برای همه ی بیماران دیابتی حیاتی است، با رعایت دوز مصرفی مناسب، آگاهی از عوارض جانبی، پایش آزمایش‌های منظم و مدیریت تغذیه، می‌توان استفاده ی ایمن و اثربخشی از آن داشت. بیماران باید همیشه پیش از شروع یا تغییر دارو، با پزشک و داروساز مشورت کنند و اگر دچار افت شدید قند خون و یا علائم غیرمعمول شدند، بلافاصله به مراکز درمانی مراجعه کنند و یا از خدمات پزشکی در منزل استفاده کنند.

تجربه ی شما از مصرف داروهای کاهنده ی قند خون چیست؟ آیا از نظر شما گلی کلازید مناسب ترین است؟ آیا قرص گلی کلازید، عوارض و شیوه ی مصرف آن را می شناسید؟