در ادامه باورهای غلط به یک باور غلط میپردازیم که شاید برای خیلی از شما عزیزان خندهدار و طنز باشد ولی متاسفانه حقیقت دارد.
هنوز هم عدهای که کم هم نیستند، معتقدند که ناف انسان، بله درسته همون سوراخ ریز و گردی که در یکسوم انتهایی قدامی شکم قرار دارد، نقش مهم و برجستهای در وضعیت سلامت بشر ایفا میکند.
شایعترین باور و بهتر است بگوییم خرافه در مورد ناف، افتادن ناف است که پیروان و معتقدین به این باور طنزگونه، معتقدند که ناف از جایگاه خود خارج میشود و به درستی عمل نمیکند و به همین خاطر باید به شخصی که به اصطلاح به او ((نافگیر)) میگویند، مراجعه کرد و ناف را جا انداخت.
تا این حد این افراد به اصطلاح نافگیر شهرت دارند که در برخی مناطق با این عنوان شناخته میشوند،حاج آقا نافگیر!!!
حاجآقا نافگیر کیست؟
فردی که دانش کافی پزشکی نداشته ولی دستی شفابخش دارد و با استفاده از جهالت مردم، دست به فریفتن بیماران زده و با انجام حرکاتی بر روی شکم و اطراف ناف و همچنین تزریق آمپولهایی در اطراف ناف که بشدت مخاطرهآمیز هستند بدون در نظر گرفتن عواقب و عوارض عمل خود و بدون داشتن دانش کافی، مراجعین به خود را به کام سرنوشتی نامعلوم میفرستد.
شناخت آناتومی و نقش و جایگاه ناف در بدن
ناف، باقیمانده محل اتصال بند ناف در زمان جنینی میباشد که بندناف مسئول انتقال تغذیه جنین در زمان بارداری از طریق جفت بوده و پس از زایمان، قطع شده و باقیمانده آن بند ناف کوتاه نیز در دوران نوزادی پس از چند روز افتاده و مجرای آن که وارد ناف و شکم نوزاد میشده است نیز برای همیشه بسته شده و مسدود میشود.
نکته حائز اهمیت اینست که ساختار و فرم ناف انسان به افتادن بند ناف و نوع افتادن اون مربوط نیست و این سوراخ از زمان جنینی فرم گرفتهاست و شکل آن در مرد و زن متفاوت بوده و حتی در افراد مختلف هم تا حدی متفاوت است و نکته بسیار بسیار مهم این است که ناف پس از دوران جنینی و زایمان، هیچ نقش فیزیولوژیک، آناتومیک یا بیوشیمیایی در بدن انسان ایفا نمیکند و ساختاریست که تنها نشانه اتصال بند ناف در زمان جنینی میباشد. با اینحال این بدان معنا نیست که بیماریهایی مرتبط با ناف نداریم. بیماریهایی وجود دارند که در ارتباط با ناف هستند ولی کاملا متفاوت با آنچه که حاجآقا نافگیر میفرمایند.
خدمات سها: سونوگرافی در منزل
بیماریهای مرتبط با ناف
۱. فتق نافی: بسته شدن ناقص مجرای نافی و ضعف در لایههای دیواره شکمی، باعث میشود که بخشی از رودهها به همراه پرده اطرافشان که صفاق نام دارد از آن محل مجرای نافی وارد حلقه نافی شده و ایجاد فتق نافی کند که هم در نوزادان رخ میدهد و هم در بزرگسالان بدنبال بارداری و چاقی شدید که براحتی هم قابل تشخیص و درمان است و در مواردی نیاز به جراحی خواهد داشت.
۲. عفونت ناف: بدلیل اینکه ناف یک حفره به سمت داخل است و نظافت آن براحتی انجام نمیشود لبریز از انواع میکروبهاست که بسیار بیشتر از میکروبهای سطح عادی پوست شکم هستند. هر چند که بیشتر این میکروبها جزو ارگانیسمهای ساپروفیت یا مفید هستند ولی گاها بدلایلی در محل ناف، عفونتهای میکروبی یا قارچی ایجاد میشود که حتی ممکن است تبدیل به آبسه گردد یا بدلیل برگشت موهای آن ناحیه سینوس پایلونیدال ایجاد گردد. پس نظافت داخل ناف مهم است مخصوصا در افرادی که چاق هستند یا ناف عمیقتری دارند. بهتر است زمان استحمام همه افراد، داخل ناف خود را نیز شسته و نظافت آنرا رعایت کنند که موجبات رشد بیش از حد میکروبها در آن فراهم نگردد هرچند که دستکاری بیش از حد ناف هم خطرناک است، مخصوصا با اجسام نوکتیز که باعث ایجاد زخم و عفونت ثانویه خواهد شد.
در بالا دو مورد از بیماریهای شایع که در ارتباط با ناف هستند را ذکر کردیم که در زمان ابتلا به این موارد نیاز به مراجعه به پزشک و ویزیت پزشک و درمان به موقع هست.
و باز هم تاکید میکنم که ناف هیچ نقش فیزیولوژیک و آناتومیک خاصی در بدن ندارد.
و هیچکدام از بیماریهایی که ذکر کردیم در تخصص حاجآقا نافگیر نیست، یعنی ایشان در درمان این موارد نقشی ایفا نمیکنند.
پس چه افرادی جهت جااندازی ناف مراجعه میکنند
افرادی که دچار دردهای شکمی مخصوصا درد اطراف ناف هستند که بسیار بسیار در پزشکی جهت تشخیص علت و منشا، مهم هستند، بیماران حاجآقا نافگیر هستند.
این بیماران کمدانش و بدون تعقل بدلیل درد مزمن شکمی که اکثرا به پزشک هم مراجعه نکردهاند به توصیه افرادی کمدانشتر از خود به سمت نافگیر معتبر هدایت شده و تحت درمان کاذب قرار گرفته و محکوم به سرنوشتی پر از مخاطره میشوند.
درد اطراف ناف در پزشکی بسیار حائز اهمیت است به ایندلیل که علل مختلفی در افراد مختلف میتواند داشته باشد و نیازمند به معاینه دقیق و گاها انجام اقدامات پاراکلینیک مناسب و بموقع است.
خیلی از دردهای اطراف ناف میتوانند، منشایی حاد و خطرناک داشته باشند، برای مثال در آپاندیسیت حاد، بصورت ثانویه و پس از چند ساعت میتواند درد شکمی در اطراف ناف لوکالیزه شده و حس شود و حتی در معاینه توسط پزشک نیز در آن ناحیه عنوان گردد.
یا مثلا در پریتونیت که عفونت پرده اطراف شکمی یا صفاق است، گاها درد اطراف ناف شایع است که خود پریتونیت هم علل متعددی دارد.
درد اطراف ناف میتواند علل خوشخیمی هم داشته باشد، انواع مختلف کولیکها (افزایش حرکات رودهای) چه حاد و چه مزمن میتوانند درد اطراف ناف ایجاد کنند که تشخیص این مورد هم با پزشک و انجام معاینه دقیق است.
آنچیزی که بیماران لاغر گاها ابراز میکنند و در زمان درد شکمی آنرا حس میکنند حس کردن ضربان قلب از طریق جداره شکم است که در اثر لاغر بودن با لمس یا حتی نگاه میتوان آن تپش را حس کرد که ناشی از تپش و ضربان طبیعی قلب و انتقال آن از طریق آئورت شکمی بداخل حفره شکمی است که این امر یک پدیده کاملا طبیعی است هرچند در مواردی آئورت شکمی دچار نقص و بیماریهای خاصی میشود که آن هم علائم خاصی داشته و با اقدامات پاراکلینیک قابل تشخیص است.
متاسفانه حاجآقا نافگیر از این ضربان به سود خود استفاده کرده و به بیمار القا میکند که این علامت، نشانه بیماری و از جادررفتگی ناف است که باید جا انداخته شود و ناف بیچاره هم بیخبر از تمام جهان، نظارهگر این حجم از جهالت است.
خدمات سها: پاپ اسمیر در منزل
و اما جااندازی ناف چگونه توسط حاجآقا رخ میدهد
ایشان با تزریق دونوع مختلف دارو (معمولا هیوسین و آتروپین) در جلد و زیر جلد اطراف ناف که این هم غلط و غیرعلمیست، موجب کاهش کولیک و حرکات روده فرد بیمار میشود و بیمار احساس شفا یافتن میکند در حالیکه همین آمپولها را اگر به عضله باسن هم تزریق کند، همین اثر درمانی را خواهد داشت.
حاجآقا پس از تزریق آمپولها به اطراف ناف و انجام چند حرکت و ماساژ غیرعلمی و غیر موًثر و گاها مالیدن روغن زیتون به اطراف ناف و پس از چند دقیقه که آمپولها کاملا اثر کردند از معجزه خود رونمایی کرده و درحالیکه بیمار از شوق بهبود، اشک در چشمانش حلقه زده بر دستان شفابخش حاجی بوسه زده و حاجی را در غرور شگفتانگیزی غرق میکند و خود نیز علاوه بر شادی مضاعف بر طبل تبلیغات کوبیده و بر مشتریهای حاجآقا نافگیر اضافه میکند و در موارد مشابه بستگان و آشنایان را به سمت ایشان هدایت میکند.
حال آنکه ممکن است قصه به همین خوبی و خوشی به پایان نرسد و پایانی تراژیک رقم بخورد که از این پایانها ما پزشکان فراوان دیدهایم، اگر مشکل بیمار حاد و جدی باشد، مانند مواردی که بالاتر عرض کردم؛ آثار و نتایج آن در روزهای آتی مشخص خواهد شد؛ آنزمان که با حال عمومی بسیار بدتر طی ۴۸ساعت آینده به اورژانس جراحی یکی از مراکز درمانی مراجعه کرده و با تشخیص شکم حاد بسرعت به اتاق عمل منتقل میگردد و بدلیل تاخیر در مراجعه و دیر رسیدن به بیمارستان باید منتظر عوارض و عواقب جبرانناپذیری باشد.
دوستان عزیز، علم پزشکی که به عنوان دانش به پزشکان آموزش داده میشود حاصل سالها تحقیق و اکتشاف و مطالعه دانشمندان و محققین است و پزشکی که دانش پزشکی را آموختهاست با کسب تجربه از دانش خود بهره میبرد و در سایه علم و دانش با شما برخورد خواهد کرد.
پذیرش و انتشار خرافات و باورهای غلط، گناه بزرگ و نابخشودنیاست. نباید اجازه دهیم که این باورهای غلط به ما و به عزیزان ما و همنوعانمان آسیب وارد کنند و همگی باید در جهت برچیده شدن این باورها کوشا باشیم.
به دانش و علم که حاصل سالها تلاش و زحمت و مطالعه دانشمندان است احترام بگذاریم، هرچند امروزه و در عصر کنونی، ثروت از علم بهتر است ولی علم همواره قابل احترام و ارزشمند است پس بیایید در جهت حفظ احترام علم و دانش اهتمام بورزیم.
(خدمت تزریق زیرجلدی (دور نافی) در منزل تنها بعد از تجویز و دستور پزشک، توسط کارشناسان پرستاری مرکز سها انجام میشود.)
شاد و سلامت باشید.
نوشته شده توسط: دکتر مرتضی نجاتی صفا
یک پاسخ
علت دردهای شکمی را که با ماساژ عضلات شکم و بدون تزریق آمپول رفع می شود نفرمودید